Türk tarımının ilk traktörlerinden biri olan ve benzerini Atatürk'ün de kullandığı 1922 model Fordson marka ABD yapımı demir tekerlekli traktöre sanayici ve PAKSAN Yönetim Kurulu Başkanı Özhan Pak sahip çıktı. Bir çiftinin kendisine hediye ettiği traktörün bakımını yapacak olan Özhan Pak, asırlık aracı diğer eski çiftlik makineleriyle birlikte sergileyecek. Atatürk'ün yurt seyahatlerinde kullandığı ve bir çok fotoğrafta yer alan traktörün bir benzerinin Bandırma'daki bir çiftçi ailede olduğunu öğrenen Özhan Pak, traktörü vermeleri halinde bakımını yaparak onu kendisinde bulunan diğer eski çiftçilik alet ve makinelerinin yanında sergileyeceğini ve gelecek nesillere bırakacağını söyledi. Traktörün ilk sahibi olan ve şimdi hayatta olmayan Adem Çiftçi'nin ailesi de, hiçbir ücret talep etmeden Paksan Yönetim Kurulu Başkanı Özhan Pak'a traktörü hediye etti.
DEMİR TEKERLEKLİ, GAZYAĞIYLA ÇALIŞIYOR
2 gün önce traktörü alan ve dağınık olan gaz deposunu yerine monte ettikten sonra temizliği yapılan Türk çiftçisinin demir tekerlekli ve yakıt olarak gazyağı kullanılan ilk traktörü Paksan tesislerinde yerini aldı. Ayni traktörün Rahmi Koç Müzesi'nde de sergilendiğini belirten Özhan Pak, kontak anahtarı veya marş düğmesi yerine geçen önden takma kolla ilk hareketi verilerek çalıştırılan traktör hakkında bilgi verdi. Demir tekerlekli traktörün akümülatörü olmadığını ve ateşleme sisteminin farklı olduğunu belirten Özhan Pak, "Elektriği kendi üretip bobinlere veriyor. İçten yanmalı bir motor ve gazla çalışıyor. Gazı ısıtmak için ayrı bir sistem var, sonra bujiler vasıtasıyla patlatıyor. Traktör gazyağı ile çalışıyor" dedi.
YAKIT PARASI DEVLETTEN
Aracın Türkiye'ye getirilen ilk traktörlerden biri olduğunu ve Bandırma yakınlarındaki bir çiftlikte kullandığını kaydeden Pak şunları söyledi: "Atatürk tarafından çiftçimizi özendirmek için bizzat kullandığı traktörün bir benzeridir. O dönemde Atatürk bizzat öğretmiş ve örnek olmuştur. Bu traktörler o yıllarda ileri seviyede düşünebilen çiftçimize devlet tarafından ücreti mukabil verilmiş, fakat sonra teşvik etmek amacıyla traktörün yaktığı gaz parası devlet tarafından ödenmiştir. Üzerinde 1922 yazıyor ama benim hesaplarıma göre 1928 yılında Türkiye'ye girmiştir." Özhan Pak, traktörün bakım ve onarımını tamamladıktan sonra, üzerine aracı kendisine hediye ailenin ismini yazarak diğer eski çiftçilik makineleriyle birlikte teşhir edeceğini sözlerine ekledi.
Erdem ÖZCAN